Défi

Symétries, angles associés et calcul de tan et cotan

Signaler

Énoncé

Exercice 1

On admet que cos(π12)=6+24\cos\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}.
Calculer :
a) cos(π12)\cos\left(-\dfrac{\pi}{12}\right)
b) cos(11π12)\cos\left(\dfrac{11\pi}{12}\right)
c) cos(13π12)\cos\left(\dfrac{13\pi}{12}\right)
d) cos(π2π12)\cos\left(\dfrac{\pi}{2}-\dfrac{\pi}{12}\right).

Exercice 2

On admet que sin(π12)=624\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}.
Calculer :
a) sin(π12)\sin\left(-\dfrac{\pi}{12}\right)
b) sin(5π12)\sin\left(\dfrac{5\pi}{12}\right)
c) sin(ππ12)\sin\left(\pi-\dfrac{\pi}{12}\right)
d) sin(2π+π12)\sin\left(2\pi+\dfrac{\pi}{12}\right).

Exercice 3

On définit, pour tout xx tel que cosx0\cos x\ne 0, tanx=sinxcosx\tan x=\dfrac{\sin x}{\cos x},

et pour tout xx tel que sinx0\sin x\ne 0, cotan x=cosxsinx\text{cotan } x=\dfrac{\cos x}{\sin x}.


On admet que cos(π6)=32\cos\left(\dfrac{\pi}{6}\right)=\dfrac{\sqrt{3}}{2} et sin(π6)=12\sin\left(\dfrac{\pi}{6}\right)=\dfrac{1}{2}.

Calculer :
a) tan(π6)\tan\left(\dfrac{\pi}{6}\right) et cotan (π6)\text{cotan }\left(\dfrac{\pi}{6}\right)
b) tan(7π6)\tan\left(\dfrac{7\pi}{6}\right)
c) cotan (5π6)\text{cotan }\left(\dfrac{5\pi}{6}\right).

Révéler le corrigé

Exercice 1

picture-in-text

On utilise les identités usuelles qu'il est facile de retrouver sur le cercle trigonométrique :
cos(x)=cosx\cos(-x)=\cos x
cos(πx)=cosx\cos(\pi-x)=-\cos x
cos(π+x)=cosx\cos(\pi+x)=-\cos x
cos(π2x)=sinx\cos\left(\dfrac{\pi}{2}-x\right)=\sin x.

On sait cos(π12)=6+24\cos\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}.

a) cos(π12)=cos(π12)=6+24\cos\left(-\dfrac{\pi}{12}\right)=\cos\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}.

b) 11π12=ππ12\dfrac{11\pi}{12}=\pi-\dfrac{\pi}{12}, donc
cos(11π12)=cos(ππ12)=cos(π12)=6+24\cos\left(\dfrac{11\pi}{12}\right)=\cos\left(\pi-\dfrac{\pi}{12}\right)=-\cos\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=-\dfrac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}.

c) 13π12=π+π12\dfrac{13\pi}{12}=\pi+\dfrac{\pi}{12}, donc
cos(13π12)=cos(π+π12)=cos(π12)=6+24\cos\left(\dfrac{13\pi}{12}\right)=\cos\left(\pi+\dfrac{\pi}{12}\right)=-\cos\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=-\dfrac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}.

d) π2π12=5π12\dfrac{\pi}{2}-\dfrac{\pi}{12}=\dfrac{5\pi}{12}, et
cos(π2π12)=sin(π12)\cos\left(\dfrac{\pi}{2}-\dfrac{\pi}{12}\right)=\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right).
Donc le résultat vaut sin(π12)\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right) (tu le connais dans l’exercice (2)).

Exercice 2

On utilise :
sin(x)=sinx\sin(-x)=-\sin x
sin(πx)=sinx\sin(\pi-x)=\sin x
sin(x+2π)=sinx\sin(x+2\pi)=\sin x
sin(π2x)=cosx\sin\left(\dfrac{\pi}{2}-x\right)=\cos x.

On sait sin(π12)=624\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}.

a) sin(π12)=sin(π12)=624\sin\left(-\dfrac{\pi}{12}\right)=-\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=-\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}.

b) 5π12=π2π12\dfrac{5\pi}{12}=\dfrac{\pi}{2}-\dfrac{\pi}{12}, donc
sin(5π12)=sin(π2π12)=cos(π12)=6+24\sin\left(\dfrac{5\pi}{12}\right)=\sin\left(\dfrac{\pi}{2}-\dfrac{\pi}{12}\right)=\cos\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}.

c) sin(ππ12)=sin(π12)=624\sin\left(\pi-\dfrac{\pi}{12}\right)=\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}.

d) sin(2π+π12)=sin(π12)=624\sin\left(2\pi+\dfrac{\pi}{12}\right)=\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right)=\dfrac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}.

Exercice 3

On applique les définitions données dans l’énoncé.

a)
tan(π6)=sin(π6)cos(π6)=1232=13=33\tan\left(\dfrac{\pi}{6}\right)=\dfrac{\sin\left(\dfrac{\pi}{6}\right)}{\cos\left(\dfrac{\pi}{6}\right)}=\dfrac{\frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}}=\dfrac{1}{\sqrt{3}}=\dfrac{\sqrt{3}}{3}.
cotan (π6)=cos(π6)sin(π6)=3212=3\text{cotan }\left(\dfrac{\pi}{6}\right)=\dfrac{\cos\left(\dfrac{\pi}{6}\right)}{\sin\left(\dfrac{\pi}{6}\right)}=\dfrac{\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{1}{2}}=\sqrt{3}.

b) 7π6=π+π6\dfrac{7\pi}{6}=\pi+\dfrac{\pi}{6}. En 3e cadran, sin\sin et cos\cos sont négatifs, donc leur quotient est positif.

On peut écrire : tan(π+π6)=tan(π6)=33\tan\left(\pi+\dfrac{\pi}{6}\right)=\tan\left(\dfrac{\pi}{6}\right)=\dfrac{\sqrt{3}}{3}.

c) 5π6=ππ6\dfrac{5\pi}{6}=\pi-\dfrac{\pi}{6}. En 2e cadran, sin\sin est positif et cos\cos est négatif, donc
cotan (5π6)=cos(5π6)sin(5π6)\text{cotan }\left(\dfrac{5\pi}{6}\right)=\dfrac{\cos\left(\dfrac{5\pi}{6}\right)}{\sin\left(\dfrac{5\pi}{6}\right)} est négatif.
Or sin(ππ6)=sin(π6)=12\sin\left(\pi-\dfrac{\pi}{6}\right)=\sin\left(\dfrac{\pi}{6}\right)=\dfrac{1}{2} et
cos(ππ6)=cos(π6)=32\cos\left(\pi-\dfrac{\pi}{6}\right)=-\cos\left(\dfrac{\pi}{6}\right)=-\dfrac{\sqrt{3}}{2}.

Donc cotan (5π6)=3212=3\text{cotan }\left(\dfrac{5\pi}{6}\right)=\dfrac{-\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{1}{2}}=-\sqrt{3}.

Voir le contenu associé